بررسی خصوصیات محرک رشدی جدایه‌های بومی Azotobacter و تأثیر تلقیح آنها در شرایط تنش شوری بر رشد ذرت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی

چکیده

بخش زیادی از خاک‌های ایران دارای درجات مختلفی از شوری بوده بطوریکه تولید محصول در این شرایط تنشی دارای محدودیت زیادی است. باکتری Azotobacter می‌تواند رشد گیاهان را توسط ساز و کارهای مختلف تحریک نمایند. تلقیح گیاهان با جدایه‌های برتر بومی این باکتری که با مناطق شور سازگار هستند ممکن است تحمل گیاه به تنش شوری را افزایش دهد. در این مطالعه، 20 جدایه Azotobacter بومی خاک‌های ایران از نظر توانایی حل‌کنندگی فسفات‌های نامحلول، آزادسازی پتاسیم، تولید اکسین و سیدروفور مورد بررسی قرار گرفتند. توانایی تحمل به شوری جدایه‌ها در محیط کشت باکتری و در هدایت الکتریکی 10، 20، 30، 40 و 50 دسی‌زیمنس بر متر بررسی شد. شش جدایه‌ منتخب در سه سطح شوری در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی و در سه تکرار بر رشد ذرت در شرایط گلخانه‌ای بررسی شدند. تنش شوری از طریق آبیاری با آب دارای هدایت الکتریکی 36/0 (آب معمولی)، 3 و 6 دسی‌زیمنس بر متر اعمال شد. نتایج آزمایشگاهی نشان داد که جدایه‌های Az63، Az69 و Az70 مؤثرترین جدایه‌ها از نظر توانایی حل‌کنندگی فسفات‌ها، آزادسازی پتاسیم و تولید سیدروفور بودند. همه جدایه‌ها در هدایت الکتریکی 10 و بیشتر جدایه‌ها در 20 دسی‌زیمنس بر متر به خوبی رشد کردند و دو جدایه Az22 و Az66 دارای توانایی رشد در 50 دسی‌زیمنس بر متر نیز بودند. نتایج آزمون گلخانه‌ای نشان داد که تلقیح با Az69 در حالت آبیاری با آب معمولی نسبت به شاهد بدون تلقیح، وزن خشک بلال را 64 درصد افزایش داد. تلقیح اثر معنی‌داری بر شاخص‌های رشد ذرت در حالت آبیاری با آب دارای هدایت الکتریکی 3 و 6 دسی-زیمنس بر متر نداشت. در این پژوهش جدایه Az69 برای بررسی‌های تکمیلی انتخاب شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Plant Growth-Promoting Properties of Native Azotobacter Isolates and the Effect of their Inoculation under Salinity Stress on Growth of Forage Maize

نویسنده [English]

  • Houshang Khosravi
Member of Scientific Board
چکیده [English]

A large area of Iraninan soils have different levels of salinity; so that crop production, the crop production in these stress conditions is very limited. Azotobacter can stimulate plant growth by various mechanisms. Inoculation of plants with superior native isolates of Azotobacter that are compatible with saline areas may enhance plant growth under salinity stress. In this study, 20 isolates of Azotobacter native to soils of Iran were evaluated in terms of ability to phosphate solubility, potassium releasing, auxin and siderophore production. Salinity tolerance of isolates was investigated in bacterial culture medium and electrical conductivity of them at 10, 20, 30, 40 and 50 dS.m-1.
Six selected isolates at three levels of salinity were evaluated on maize Single Cross 704 in a factorial completely randomized block design with three replications in a greenhouse experiment. Salinity stress was applied through irrigation with water with electrical conductivity of 0.36 (normal water), three and six dS.m-1. The laboratory results revealed that Az63, Az69 and Az70 were the most effective isolates in terms of phosphate solubilisation and potassium releasing and, siderophore production. All isolates grew well in electrical conductivity of 10 and more isolates at 20 dS.m-1. Az22 and Az66 isolates were salinity tolerant up to dS.m-1. The greenhouse results showed that inoculation with Az69 in the condition of irrigation with normal water increased dry weight of clusters 64 percent compared to the control. Inoculation had no significant effect on growth indices in at irrigation with water with electrical conductivity of 3 and 6 dS.m-1. In this study, Az69 isolate was selected for further studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Growth promoter
  • Salt
  • Electrical conductivity